Piotr (imię)

Piotr – imię męskie pochodzenia grecko-łacińskiego; obecnie trzecie co do popularności imię w Polsce (po Annie i Marii), a pierwsze wśród imion męskich (stan na marzec 2009^[1]), noszone przez ponad 676 tys. osób (są w Polsce także osoby o żeńskim imieniu Piotra). Wywodzi się od przydomku Szymona, nadanego mu przez Jezusa Chrystusa: "skała, opoka", w jęz. aramejskim: kêpâ (zgrecyzowane na kefas); w gr. πετρα (petra), gdy πετρος (petros) – "kamień, głaz", przejęte do łac. jako Petrus i do polskiego bezpośrednio z łaciny^[2]. W Nowym Testamencie wymieniane w wersetach (J 1,42) oraz (Mt 16,18).

Jest to jedno z najwcześniej notowanych w Polsce imion, po raz pierwszy zapisane w 1136 roku^[3], w Bulli gnieźnieńskiej.

Było notowane w dawnej Polsce w formach: Piotr, Pioter, Piotyr, Pieter, Pietyr i ze zdrobnieniami: Piotrach, Piotrak, Piotral, Piotran, Piotrania (masc.), Piotrań, Piotrasz, Piotraszec, Piotraszek, Piotraszko, Piotrek, Piotrk, Piotrko, Piotro, Piotrosz, Piotruchno, Piotrul, Piotrun, Piotrusz, Piotruszek, Piotruszka (masc.), Piotruszko, Piotryk/a (masc.), Piotrzec, Piotrzech, Piotrzej, Piotrzek, Piotrzę, Piotrzyk, Piotrzyka (masc.); z niemieckim przyrostkiem Piotrman; Piotyra (masc.), Pieterka (masc.), Pietrach, Pietrak, Pietran, Pietrań, Pietrasz, Pietraszek, Pietraszko, Pietrek, Pietrel, Pietresz, Pietrko, Pietroń, Pietrosz, Pietruka, Pietrul, Pietrusz, Pietruszek, Pietruszka (masc.; por. Pietruszka – balet Strawińskiego), Pietruszko, Pietryga, Pietrzanko, Pietrzec, Pietrzech, Pietrzej, Pietrzek, Pietrzel, Pietrzesz, Pietrzę, Pietrzych, Pietrzyczka, Pietrzyk, Pietrzyka (masc.); Pietryło (wschodniosł.); Piotuch, Piet, Pieta (masc.), Pietka, Pietuch, Pietucha (masc.), Pietusz, Pioch, Piocha (masc.), Piochal, Piochno, Piech, Piechel, Piechnik, Piechno, Piecho, Piechota (masc.), Piechura (masc.), Piechurka (masc.), Piec(z), Piec(z)a (masc.), Piec(z)ak, Piec(z)ek, Piec(z)zk, Piec(z)ka, Piec(z)ko, Piec(z)o, Piec(z)ych, Piec(z)yk, Piec(z)ysz, Piesz, Pieszak, Pieszczk, Pieszek, P(i)eszel, P(i)esz(e)lin, Pieszk, Pieszka (masc.), Pieszko, Pieszo, Pieszyca, Pieszyk, P(i)eszyl, Pac(z)oł, Pac(z)oła^[4].

Polska forma Piotr z "o" zamiast "e" jest regularną zmianą spowodowaną przez tzw. przegłos polski (por. też np. kościół z łac. castel).

W Martyrologium Rzymskim jest czterdziestu sześciu świętych o tym imieniu, a w szerszych repertoriach niemal stu pięćdziesięciu^[5].

Spis treści 1 Brzmienie w innych językach 2 Władcy 2.1 królowie Portugalii i cesarze Brazylii 2.2 carowie Rosji 2.3 królowie Aragonii 2.4 Pozostali władcy 3 Święci 4 Inne osoby 4.1 Identyfikowane po imieniu 4.2 Identyfikowane po nazwisku 5 Imieniny 6 Przypisy 7 Zobacz też

[edytuj] Brzmienie w innych językach

• język angielski – Peter
• język arabski – بطرس (Butrus)
• język białoruski – Piotra (Пётра), Piatro (Пятро)
• język bułgarski - Petyr (Петър)
• język duński – Peter
• esperanto – Petro
• język estoński – Peeter
• język francuski – Pierre
• dialekt gaskoński – Pey, Pèir
• język grecki – Petros (Πέτρος)
• język hiszpański – Pedro
• Języki indoaryjskie – Pathar
• interlingua – Petro
• język islandzki – Pétur
• język irlandzki – Pader
• język japoński – Petoro
• język kataloński – Pere
• język litewski – Petras
• łacina – Petrus
• język niderlandzki – Peter, Pieter, Piet
• język niemiecki – Peter
• język norweski – Peter
• język portugalski – Pedro
• język rosyjski – Piotr (Пётр)
• język rumuński – Petru
• język serbochorwacki – Petar (Петар)
• język szwedzki – Petter, Per
• etnolekt śląski – Pyjter, Piter
• język ukraiński – Petro (Петро)
• język węgierski – Péter
• język włoski – Pietro, Piero

[edytuj] Władcy

[edytuj] królowie Portugalii i cesarze Brazylii

• Piotr I Sprawiedliwy, Piotr I Okrutny (1320-1367), król Portugalii od 1357
• Piotr II (1648-1706), król Portugalii od 1683
• Piotr III (1717-1786), król Portugalii od 1777
• Piotr I (1798-1834), cesarz Brazylii 1822-31, król Portugalii w 1826 (jako Piotr IV), regent Portugalii 1832-34
• Piotr V (1837-1861), król Portugalii od 1853
• Piotr II (1825-1891), cesarz Brazylii 1831-89

[edytuj] carowie Rosji

• Piotr I Wielki (1672-1725), car Rosji od 1682, cesarz od 1721
• Piotr II Romanow (1715-1730), car Rosji od 1727
• Piotr III Romanow (1728-1762), cesarz Rosji w 1762

[edytuj] królowie Aragonii

• Piotr I (ok. 1068-1104), król Aragonii 1094-1104
• Piotr II Katolicki (ok. 1175-1213), król Aragonii od 1196
• Piotr III Wielki (1240-1285), król Aragonii od 1276 i Sycylii od 1282
• Piotr IV Ceremonialny (1319-1387), król Aragonii od 1336

[edytuj] Pozostali władcy

• Piotr I (?-1197), car Bułgarii 1196-97
• Piotr I Okrutny (1334-1369), król Kastylii od 1350
• Piotr II Petrowić-Niegosz (1813-1851), władyka Czarnogóry od 1830
• Piotr I Karadziordziewić (1844-1921), król Serbii 1903-1918, król SHS od 1918
• Piotr II Karadziordziewić (1923-1970), król Jugosławii 1934-45
• Pierre de Polignac – członek monakijskiej rodziny królewskiej

[edytuj] Święci

 Osobny artykuł: Św. Piotr (ujednoznacznienie).

[edytuj] Inne osoby

[edytuj] Identyfikowane po imieniu

• Piotr Włostowic (ok. 1080-1153), możnowładca śląski, palatyn Bolesława Krzywoustego
• Piotr Lombard (ok. 1095-1159), teolog

[edytuj] Identyfikowane po nazwisku

• Piotr Abelard – filozof i teolog, benedyktyn
• Piotr Adamczyk – aktor
• Pedro Almodóvar – hiszpański reżyser
• Piotr Andrukiewicz – polski zakonnik i dziennikarz
• Piotr Bajtlik – aktor
• Piotr Bałtroczyk – dziennikarz, satyryk
• Pierre Beaumarchais – Pierre-Augustin Caron de Beaumarchais – francuski dramaturg
• Piotr Beczała – śpiewak
• Peter Behrens – architekt, malarz
• Piotr Bikont – krytyk kulinarny
• Piotr Boratyński – kasztelan bełski i przemyski, sekretarz królewski, poseł na Sejm I RP
• Piotr Borowski – polski aktor
• Pierre Boulez – kompozytor, dyrygent
• Pierre Bouvier – kanadyjski wokalista zespołu Simple Plan
• Pierre Paul Broca – francuski lekarz
• Piotr Brożek – piłkarz
• Pieter Bruegel (starszy) – malarz
• Pierre Cardin – projektant mody
• Petr Čech – piłkarz czeski
• Pierre Corneille – francuski dramaturg
• Peter Crouch – piłkarz
• Piotr Curie – fizyk, mąż Marii Curie-Skłodowskiej
• Piotr Cyrwus – aktor
• Piotr Czajkowski – kompozytor rosyjski
• Pedro Damiano – portugalski aptekarz i szachista
• Pedro Delgado – hiszpański kolarz
• Piotr Dębowski – dziennikarz sportowy
• Peter Gustav Lejeune Dirichlet – niemiecki matematyk
• Piotr Domaradzki – pisarz, dziennikarz
• Peter Carl Fabergé – szwajcarski jubiler
• Pierre de Fermat – matematyk francuski
• Piotr Fijas – polski skoczek narciarski
• Piotr Florek – wojewoda wielkopolski
• Piotr Fronczewski – aktor
• Peter Gabriel – muzyk
• Piotr Gacek – polski siatkarz
• Piotr Galiński – tancerz, choreograf
• Piotr Gembarowski – dziennikarz
• Per Gessle – szwedzki piosenkarz i kompozytor, członek Roxette
• Piotr Gruszka – polski siatkarz
• Piotr Gąsowski – polski aktor
• Piotr Hajduk – kompozytor, aranżer, wokalista
• Piotr Olivier Janiak – dziennikarz
• Piotr Ikonowicz – polityk
• Piotr Jaroszewicz – generał i polityk, premier
• Piotr Kapica – fizyk rosyjski
• Piotr Kaszuba – ambasador RP w Republice Słowenii
• Piotr Kletowski – krytyk filmowy
• Piotr Kraśko – dziennikarz
• Piotr Krzywicki – prawnik, poseł na Sejm RP IV i V kadencji
• Piotr Kropotkin – anarchista, uczony, rewolucjonista
• Piotr Kupicha – muzyk, wokalista i gitarzysta zespołu Feel
• Pierre Larousse – francuski wydawca
• Piotr "Magik" Łuszcz – raper
• Piotr Machalica – aktor
• Piotr Makowski – polski trener siatkarski
• Piotr Małachowski – polski dyskobol
• Piotr Marcinak – dziennikarz
• Piotr Markiewicz – polski kajakarz
• Piotr Marzec – Liroy – muzyk
• Piotr Maślanka – muzyk
• Pietro Mascagni – kompozytor włoski
• Pietro Mennea – włoski lekkoatleta
• Pietro Metastasio – Pietro Antonio Domenico Trapassi – pisarz i poeta włoski
• Piotr Metz – dziennikarz radiowy
• Piotr Michałowski – malarz
• Piotr Misztal – przedsiębiorca, poseł na Sejm RP V kadencji
• Piet Mondrian – malarz
• Peter Norton – informatyk, inżynier
• Piotr Nowakowski – polski siatkarz
• Piotr Pręgowski – aktor
• Piotr Protasiewicz – polski żużlowiec
• Piotr Reiss – polski piłkarz
• Peter Paul Rubens – malarz flamandzki
• Piotr Rubik – kompozytor, instrumentalista
• Pete Sampras – amerykański tenisista
• Peter Schmeichel – duński piłkarz
• Peter Shilton – angielski piłkarz
• Piotr Skarga – jezuita, teolog, pisarz i kaznodzieja
• Piotr Skarga – aktor teatralny i filmowy
• Piotr Skrzynecki – jeden z twórców Piwnicy pod Baranami
• Petter Solberg – kierowca rajdowy
• Piotr Sommer – poeta, tłumacz
• Piotr Szarłacki – dziennikarz muzyczny
• Piotr Szulkin – reżyser, scenograf
• Piotr Szwedes – aktor
• Piotr Ściegienny – ksiądz, działacz niepodległościowy i przywódca chłopski
• Piotr Ślusarczyk – poseł na Sejm RP V kadencji
• Piotr Świerczewski – piłkarz
• Piotr Tylicki – biskup, sekretarz królewski
• Piotr Waglewski – muzyk
• Piotr Waldo – reformator religijny
• Piotr Wiwczarek – lider zespołu Vader
• Piotr Włodarczyk – piłkarz
• Piotr Włostowic – możnowładca śląski, palatyn Bolesława Krzywoustego
• Piotr Wysocki – działacz niepodległościowy
• Peter Žonta – skoczek narciarski
• Piotr Żyżelewicz – perkusista

[edytuj] Imieniny

Piotr imieniny obchodzi 3 stycznia, 5 stycznia, 9 stycznia, 10 stycznia, 16 stycznia, 18 stycznia, 28 stycznia, 31 stycznia, 2 lutego, 6 lutego, 8 lutego, 21 lutego, 23 lutego, 24 lutego, 2 marca, 10 marca, 12 marca, 14 marca, 23 marca, 30 marca, 6 kwietnia, 15 kwietnia, 26 kwietnia, 28 kwietnia, 29 kwietnia, 30 kwietnia, 3 maja, 7 maja, 8 maja, 13 maja, 15 maja, 19 maja, 22 maja, 29 czerwca, 8 lipca, 12 lipca, 25 lipca, 30 lipca, 1 sierpnia, 2 sierpnia, 3 sierpnia, 6 sierpnia, 11 sierpnia, 18 sierpnia, 27 sierpnia, 29 sierpnia, 30 sierpnia, 2 września, 9 września, 10 września, 12 września, 17 września, 23 września, 25 września, 3 października, 18 października, 19 października, 7 listopada, 16 listopada, 21 listopada, 24 listopada, 26 listopada, 4 grudnia, 6 grudnia, 9 grudnia, 21 grudnia i 25 grudnia.

Przypisy

[edytuj] Zobacz też

• inne hasła Wikipedii zaczynające się od imienia Piotr • Peter • Pierre • Pietro • Pedro
• Pietrzyki
• Piotrków Trybunalski
• Piotrkowice (powiat koniński)
• Sankt Petersburg
• Plac św. Piotra
• Saint-Pé-de-Léren
• Saint-Pey-de-Castets
• Saint-Pierre-dels-Forcats
• San pedro – kaktus

p • d • e Imiona alfabetyczna lista imion arabskie • bałtyckie • celtyckie • chińskie • germańskie • greckie • hinduskie • japońskie • łacińskie • perskie • semickie • słowiańskie Imiennicy inne hasła Wikipedii zaczynające się od imienia Piotr imieniny • dzieje imion w Polsce • najpopularniejsze imiona na świecie